Rutin yaşamlarda kitaplar muhteşem sürprizlerdir, kısa süreliğine de olsa başka hayatın içine girer kahramanla birlikte dolaşırsınız. Soğuk bir limonatayla ferahlayan zamana uzun bir öykü ekleyip Latin Edebiyatı’nı ozanı Horatius’un dediği gibi “Carpe diem!” sözünü hatırlar günü yakalamaya çalışırız. Fransız yazar ve edebiyat profesörü Annie Ernaux’nun ‘Yalın Tutku’ novellası,  ‘Flashbacks Of A Fool’ film müziği olan Roxy Music ‘If there is something’ şarkısı eşliğinde müthiş bir okuma keyfine dönüşür. Kitap adı ‘Yalın Tutku’ olmasıyla birlikte alevli, saplantılı bir aşk hikâyesidir. Birçok kadının yaşadığı duygular aşkta benzerlik gösterebilir, okurken yazar Annie Ernaux’ ya sıklıkla hak verip, ben de aynı şeyleri yaşamıştım diyebilirsiniz. Annie Ernaux’nun kadın özgürlüğü hakkında yazması da dikkat çekici noktalardan biri, bu Novella Can Yayınları’ndan Yaşar Avunç çevirisiyle yayımlanmış.

İkinci kitap olarak ciltli kapağı olan Deli Dolu Yayınları’ndan ‘Sarı Duvar Kağıdı’ nı seçtim. Novella’nın kapak, iç tasarımı, hikâyenin kendisi oldukça çekici. Kitap birinci dalga Feminist akımın önde gelen yazarlarından Charlotte Perkins Gilman tarafından yazılmıştır, Maria Brzozowska resimlemiştir. Kadın, baskı ve delilik konusuyla bu Novella kadının dünyanın her yerinde baskılara ve bu yolla da psikolojik sessiz tacize maruz kaldığını bize hatırlatır. Delilik veya psikolojik sıkıntı kadına mı aittir ya da kadın yaşamına ait toplum, evlilik, görevler gibi zorunlulukların sonucu gelişen sürecin doğal sonucu mudur? Bu Novella okunurken de “You Don’t Own Me” dinlenebilir.

 Üçüncü kitap Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları’ndan Rus yazar Lou Andreas Salome eseri olan ‘Arayışlar’, burada da kadın karakter erkek ve bağımsızlık arasında kalıp seçimini sanatı, kendi hayatını özgürce yaşamaktan yana seçer. Biraz da edebiyat dedikodusu yaparsak Lou Andrea Salome’nin adı Nietzche, Rilke, Tolstoy, Paul Rée, Freud gibi ünlülerle aşk dedikodularına karışmıştır. Toplumsal baskıları altüst etmiş, başına buyruk, gelenek ve göreneklerle yetişmemiş zekası, aklı güçlü özgür kadın Lou Andreas Salome edebi, felsefi ve psikolojik birçok çalışmaya imzasını attı. Son novellayla da “Man! I Feel Like A Woman” şarkısını dinleyebiliriz.

 Dünyamızı güzelleştiren, zamanımıza anlam veren bu üç Feminist yazara, kadın ve birey haklarını savundukları, dönemlerinde ve günümüzde de her şeye karşı durabilme cesareti gösteren özgürlük yaşamcılarına, kendi adıma çok teşekkür ederim, aslında daima teşekkür duam; dünyamıza çok önemli derinlik, anlam veren ressam, müzisyen, edebiyatçı, felsefeci, sanat ve bütün bilim insanlarına içtenlikle gerçek dünyayı ve insanlığın yaşamını değiştirdikleri için sonsuz teşekkür borçluyum.

Novella Daima En Sevdiğim
Hülya Uçar.

Varoluşçuluk kelimesi Latince’de varolmak ‘existere’ kelimesinden türetilmiştir, egzistansiyalizm söylenişi ile bilinen düşünce  1800’lerde Kierkegaard’ın bireyin gerçek dünyada gerçekle yaşamasının soyut düşünce deneyimlerinden daha iyi olduğunu savunan bir felsefe akımına, yaşam görüşüne aittir. Kierkegaard bireyin yaşamına anlamı toplum veya dinlerin değil kendisinin vereceğini düşünür. Seçimleri kendisi yapar hayatın içinde, bu yolla da hayatın anlamını ve değerini kendisi bizzat keşfeder, seçer. Bu anlamı ararken insan kolaylıkla umutsuzluğa düşebilir, ancak zaten önemli olan esas olarak da bu anlama giden bireysel yolculukta seçimi yapmak sorumluluğudur. Bireye ait yaşam yine bireylerin kendi seçimleriyle yol alarak şekillenip her bireye göre de değişen anlam bulunur. Her birey özgürdür; kendi öz farkındalığına muktedir, seçimleri de kişiye özel başka kavramların baskısından, oluşumdan bağımsız özgür kararlardır. Doğuş, yaratılış sürekli değişmekte, her şey sürekli değişmektedir, öyleyse birey de tam olarak daimi değişimde olan hayatın anlamını tam olarak kavrayamayacak ve sürekli değişen bir anlam arayışının içinde yaşayacaktır.  

Her birey kendilerine göre tanımladıkları anlam ve değere göre gelecek için kendi seçimlerinin yapmanın sorumluluğunu taşır. Miras alınan veya önceden oluşturulmuş bir varoluş yoktur; birey kendi varoluşunu çizer. Seçimleri, kararları, anlam arayışları onun varoluşunu çizer. Birey büyük istekle, ciddi bir şekilde otantik yaşama zorunluluğuna sahip çıkmalı, “Varoluş özden önce gelir!” ilkesini unutmamalıdır.

Varoluşçuluk insanın üzerine hayat anlamını kurduğu için bence umut verici bir düşünce akımıdır; önceden hiçbir şey belirlenmemiştir, bu durumda çabayla  kendi hayatımızı seçebilir, kendi anlamımızı bulabiliriz.  Zorunlu olduğumuz kendi seçimlerimizi yapmak ise şayet ortak payda anlamlardan sıyrılır özgürce kendimize ait yolda yürüyebilir, kendi anlamımızı bulabiliriz.

Hayatın anlamı nedir?

Bir Varoluşçu Nasıl Düşünür?
Hülya Uçar.

Her şeyi gerçek sayıyorum. Yüz, yüz ve bir, yüz iki, yüz üç… Uçan bir kelebek, ölen dört Japon balığı, yaralı iki kişi, giden tek yolcu… Sayıyorum, sayıyorum matematiğim bitmiyor. Birkaç kez, yalnız, başkalarıyla… Geceleri yıldızları, hataları, sandalyeleri hep saymayı denedik. Her birimiz farklı sonuçlar çıkarttık. Her mutsuzluğu da kendime ait sanıyorum. Sokakta giden adamlara, mutsuz kadınlara, tekleyen arabalara, egzoz sesine, patırtıya, kuruntuya, her şeye üzülüyorum. Didiklemek istemiyorum, didiklemeden de duramıyorum. Halbuki herkes tek başına ölüyor. Kendimi seyrediyorum. Şehirleri seyrediyorum. İnan bana, hiçbir şey değişmiyor. Türk sineması, İtalyan sineması ya da Amerikan sineması…. Filmler hep son buluyor…Herkes yalnız hikayesiyle eve yalnız dönüyor. Büyük şehirlerin büyük yalnızları… Yaşayıp giderken kaç hayat seyrettiğimizi kesin rakamlarla sayamayacağız, kaç gece uyuyamadan kaça kadar saydığımızı da. Eşitsizlik sayılır bir rakam mı? Saydım mı işsiz üniversite mezunlarını? Saydım mı yoksul emek işçilerini? Saydım mı mutsuzları? Saydım mı hak yiyip beş yiyenleri? Sayamadım, sayamıyorum işte… Kaç taneyiz biz? Kaç kişi gündelik hayatı kolumuzun altına sıkıştırıp eve dönebiliyor? Kaç kişi hayal kurabiliyoruz hala? Her çeşit hayatta sinmişiz. Mecburiyetlere hayat tutturuyoruz.  

Biliyorum, bir yerlerde bir şeylerin doğru olmadığını söylediğim hiç kimse beni sevmiyor; Koluma çarpıp giden insana affedersiniz demeliyim ki, bir de küfür etmesin, kaba ve üslupsuz bir insana çok naziksiniz demeliyim benimle uğraşmasın. Trafikte hiç kimseyi uyarmamalıyım ki beni arabadan inip dövmekle tehdit etmesinler. Çekirdekleri yiyerek sokağa atan hanımları uyarmamalıyım ki bana sonu gelmeyen kötü şeyler söylemesinler. Etrafımdaki insanlara yanlış yaptıklarında söylememeli hatta haklı olduklarını söylemeliyim ki beni sevsinler.  Gürültü yapan kişilere gürültü yaptıklarını söylememeliyim ki daha çok gürültüye maruz kalmayayım. Sessiz kalmalıyım. Sessizce yaşamalıyım. Ben şimdi kime göre kötüyüm?

Dipnot: Kötülük için kötü olma durumu yazıyor, öyleyse kötü nedir ona bir göz atalım; tehlikeli, zararlı, güzel olmayan. Felsefede kötülük, doğadan gelen ya da bilinçli insan eyleminin sonucu olan ve insan varlığına bu dünyadaki yaşamına zarar veren şey, oluşum.  Günlük hayatta istemediğimiz şeyleri, iyinin karşıtı olarak  kötü diye düşünebiliyoruz.

Kötülük Nedir?
Hülya Uçar.

Çoğul hayatlarda tekil iyi bir adam nasıl bulunur? Çöpsüz üzüm mü? Belki. Kadın hayatına yerleşebilecek, bilumum yolculuklarda ona eşlik edebilecek hakiki bir adamı bulmak şans mı yoksa çaba mı gerektirir? Bir kadın modaya uygun, her renkte dilediği kıyafeti kolaylıkla seçebilir; ciddi ve bilgili giyinmek için de moda ve giyim ajansını takip ederek, doğrudan Paris’e uğramış gibi sokağa çıkabilir, ama iş kalbinden geçen erkekle rastlaşmak ise özellikle de seçici, müşkülpesent kadınlar için oldukça güç. Şimdi kıyafetle adamın ne ilgisi var ki demeyin! Moda dedim, çünkü dönemlere göre favori erkek tipi de değişiyor, trend biri kafanızdan geçiyorsa spor merkezlerine yakın bir yer seçin ki kaslı bir hedef kolay olsun, yine popüler davranış biçimi, aslında uzun dönemlerdir cazibesini koruyan maço tutumlu bir erkek tavrı da görünüş ile karakteri uyumlu kılıp günümüze tıpatıp yakışır. Feminist biri iseniz bu tiplerden uzak durmak özellikle ruh sağlığınız için önemlidir, eşitlikçiler entelektüel, nazik ve sürprizli erkekleri tercih eder. Romantik kadınlar en sürprizli erkekleri, duygusal yada kadının duygu selini şaşırtıcı bulmayıp ona özel günlerinde bağlılıkla “evet, aşkım haklısın,” diyebilecek sağduyulu erkekleri tercih ettiğinde mutlu olabilir. Daha onlarca kadın ruhuna farklı erkek tipleri analizi geliştirilmeli en doğru seçimler için, ortak bir noktada herkese uyan standart bir erkek tipi de vardır elbette. Bu tiplerle çok uzun ömürlü bir ilişki kuramayabilir, yine de baskın özellikleri olmadığı için uyumlu bir ilişki yakalayabilir hatta kimi kadınlara göre de en garanti adam olduğu düşünülebilinir. Çok dikkat çekmesi, ilişkinin başında olumlu gibi görünse de ilerleyen dönemde adamın çekiciliği, karizması diğer kadınların da ilgisini toplayacağı için gereksiz ve tehlikeli durumdur. Kıskançlık krizleri çikolata yeme isteğini arttırarak bir kadını “Pazartesi başlayacağım!” diyetlerine maruz bırakabilir. İş gerçek bir adam ile yol almak olunca iş sandığımızdan da zor. İdeal adam kimdir? Ebedi ve klasik bir saadet için hız tutkunlarından uzak durmalısınız. Mütevazi adam kolay kaçmayacak kişidir. Hayatınızın rengine uygun, o renklerle bezenmiş, dünyanın herhangi bir yerinde bir odada mutlaka size uygun biri vardır. Ancak bu adam diyelim ki Fransa’nın bir kasabasında oturma odasında oturmuş sizi bekliyor, işte bu durumda onunla nasıl bir araya geleceğiniz sizin sosyal medya kullanıcı ustalığınıza kalmış. Bütün gün değilse de zaman zaman size dost olacak bir kalp, abuk sabuk sebeple sizi yolda yürürken yalnız bırakmayacak ak ruhlu bir adam. Dudak kenarlarındaki çizgilere takılmadan, sizi balık halinizle deniz adamı gibi sevecek biri. Salonunuzda yuvarlak masanızın üstündeki vazonuzu boş bırakmayacak belli aralıklarla çiçek getirebilecek hakikatli bir ruh imkansız da değil. Yemeğe ait bazı mühim püf noktaları vermektense yemeği sizinle pişirecek biri, illa ki master chef olsun demiyoruz. Dünya kadınları yemeklerini sevgiyle pişiriyor, öyleyse dünya erkeği de yemek pişirmeyi istemeli. Peki sevgi kim? Eğer bir kadın bir şey anlatıyorsa onu sevgiyle, sabırla dinlemeli, çünkü mutlaka doğru bir şey anlatmaktadır. Kadının ruhunu anlamak, ona sonsuz güven vermek, yolda önden gitmeyip kadının yanından yürüyerek tüm nezaket ve anlayışıyla ona hayat adamı olmak imkansız değil. Sevimli okuyucular, eğer yukarıda tasvir edildiği gibi bir kişiyi bulabilirseniz onu nasıl muhafaza edeceğiniz konusunda hiçbir fikrim yok. Umalım ki, asrın sevgi dolu kadınları, ne kadar iftihar etseler az olacağı, kıymeti sonsuz, ölçülemez saadete götürecek dünyanın en güzel kalpli adamını, hiçbir üzüntü çekmeden ve gayet kolaylıkla  bulabilirler. Böyle bir adamın varlığına inanmayan ya da varlığına inanıp da kendisiyle rastlaşmayı dünyada olması çok zor mucizelerden sayanlar da yalnız ve özgür bir kadın olarak hayatı kendi seçimleriyle, kendi ilkeleriyle, kendilerine ait oturma odasında yaşar. Yalnız kalmaktan korkarak sevmediğiniz bir insanla hayatı geçirmemeli, duygularınıza, düşüncelerinize, karakterinize değer vermeyen insanla zamanınızı boşa harcamamalı, size ait hayata sahip çıkmalısınız. Saatler boyu sohbet etmekten zevk alınabilecek, sessiz de yan yana oturabilecek dost bir insan olmalı aşk, tutkulu olursa buna da muhteşem aşk denilmeli.

.    

ADAM GİBİ ADAM NASIL BULUNUR?
Hülya Uçar.